Böbrek sağlığını korumak ne yapmalı?
Böbrekler, vücudumuzun yaşam kaynağı süzme sistemidir. Günde yaklaşık 180 litre kanı temizleyerek zararlı atıkları dışarı atan bu organlar; sıvı dengesini sağlar, tansiyonu düzenler, kemik sağlığı için gerekli hormonları üretir.
Buna karşın böbrek rahatsızlıkları dünyada hızla artan bir toplum sağlığı sorunu haline gelmiştir.
Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu etkileyen süreğen böbrek hastalığı, genellikle erken evrelerde belirti vermez.
Şeker hastalığı ile yüksek tansiyon, böbrek yetmezliğinin en yaygın nedenleri arasında yer almaktadır.
Üroloji Uzmanı Op. Dr. Adil Güçal Güçlü, Dünya Böbrek Günü dolayısıyla bu değerli organları korumak adına önemli uyarılarda bulundu.
Uyarılar şöyle özetlenebilir:
Yeterli Su Tüketimi: Böbrekler, vücuttaki atık maddeleri, idrar yoluyla uzaklaştırmak için suya ihtiyaç duyar. Günde ortalama 2-3 litre su içmek, toksinlerin atılmasını hızlandırır ve böbrek taşı oluşumunu mekanik olarak engeller.
Böbrek Hastalığı Belirtilerini Bilmek: İdrarda gözle görülür kanama, şiddetli ve kıvrandırıcı yan ağrısı veya sık tekrarlayan idrar yolu iltihapları varsa acilen bir üroloji bölümüne başvurulmalıdır.
Düzenli Taramalar: Özellikle 50 yaş üstü erkekler, idrar yapma zorluğu hissetmeseler bile böbrek ve prostat sağlığının kontrolü için yılda bir kez üroloji muayenesi ve ultrasonografi yaptırmalıdır.
Kan Şekeri Kontrolü: Diyabet (şeker hastalığı), dünyada son dönem böbrek yetmezliğinin bir numaralı nedenidir. Kanda sürekli yüksek seyreden şeker, böbreğin süzgeç görevi gören ince damar yumaklarına zarar verir. Şeker hastaları kan şekerini katı şekilde kontrol altında tutmalıdır.
Tansiyon Kontrolü ile Tuz Kısıtlaması: Yüksek tansiyon (hipertansiyon), böbrek yetmezliğinin ikinci en sık nedenidir. Basıncı artmış kan akımı böbrek damarlarını yırtar ve daraltır. Günlük tuz tüketimi 5 gramın (1 çay kaşığı) altında tutulmalıdır.
Bilinçsiz İlaç Kullanımından Kaçınmak: Reçetesiz satılan ve toplumda sık kullanılan ağrı kesiciler (romatizma ilaçları, NSAİİ grubu), uzun süreli veya yüksek dozda kullanıldığında doğrudan böbrek hücrelerini öldüren zehirli etki gösterir. İlaçlar hekim onayı olmadan kullanılmamalıdır.
Sigara, Tütün Ürünlerinden Uzak Durmak: Sigara, böbreklere giden kan damarlarını daraltarak böbreğin oksijensiz kalmasına neden olur. Aynı zamanda böbrek hücrelerinin DNA yapısını bozarak böbrek kanserine doğrudan zemin hazırlar.
Düzenli Egzersiz, Kilo Kontrolü: Obezite, böbreklerin vücudu temizleyebilmek için normalden fazla çalışmasına neden olur. Bu aşırı çalışma hali zamanla böbreği yorar ve tüketir. Düzenli fiziksel aktivite hem kilo kontrolü sağlar hem de tansiyon ve diyabet riskini düşürür.