Beyaz et sektöründe kayyım: Marketlere ceza yağdı
Beyaz et kesiminde etkinlik gösteren 13 kuruluşa “piyasa işleyişini bozdukları” gerekçesiyle kayyım atanmasının yankıları sürerken, Ticaret Bakanlığı zincir marketlere fahiş fiyat denetimleri gerçekleştirdi. Yapılan açıklamada İstanbul’da usulsüz fiyat artışı yaptığı saptanan ulusal, yerel market zincirlerine toplam 10 milyon 114 bin 595 lira idari para cezası kesildiği bildirildi. Tarım uzmanları ise fiyatların polisiye önlemlerle değil, tarım, hayvancılığı güçlendirecek politikalarla düşeceğini ileri sürüyor. Beyaz et fiyatlarında yıl başından bu yana art arda gelen üç zamla yüzde 30 dolayında fiyat artışı görüldü.
Sektör, iki yıldır rekabet soruşturmaları, yüksek para cezalarıyla karşı karşıyaydı. Üreticilere denetim kayyımı atayan hükümet, Ticaret Bakanlığı aracılığıyla da üreticinin fahiş fiyatta adres gösterdiği zincir marketlere ceza yağdırdı.
Maliyet enflasyonu sorun
Ekonomist Güldem Atabay gelişmeleri değerlendirirken esas sorunun, Türkiye ekonomisinin genel maliyet enflasyonu sorunu olduğunu dile getirdi. Yapısal çözümler yerine soruşturma yöntemlerine başvurulmasını eleştiren Atabay, şunları söyledi:
“Gıda fiyatları polis operasyonlarıyla, baskınlarla değil; maliyetlerin düşmesi, verimliliğin artması, öngörülebilir bir yatırım ortamının oluşmasıyla geriler. Üreticiyi potansiyel suçlu, yatırımcıyı potansiyel örgüt üyesi gibi gören anlayış ise fiyatları düşürmekten çok yatırım iştahını azaltıyor. Hükümet, kendi ekonomi politikalarının yarattığı hayat pahalılığıyla mücadeleyi ekonomik araçlarla değil, giderek daha çok hukuki, idari müdahalelerle yürütmeye çalışıyor. Suçlu arayışı fiyatları düşürmeye yetmeyecek.”
Tarım yazarı Gazi Kutlu, kırmızı ette de beyaz ette de tüketimin gelişmiş ülkelerdeki düzeylerin oldukça gerisinde kaldığına, Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasında et tüketiminde son sıralarda yer aldığına parmak basarak şu sözleri ekledi:
“Türkiye’de üretim maliyetleri çok yüksek. Öncelikle üreticinin desteklenmesi, vatandaşın satın alma gücünün artırılması gerekiyor. Taşıma suyla değirmen dönmez. Bu koşullar altında yeterli hayvansal protein kaynağına ulaşmamız da olası olmaz.”
Üretici enflasyonu durmuyor
Türkiye İstatistik Kurumu verileri, çiftçinin maliyetlerinde artış eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE), bir önceki aya göre yüzde 0,61 oranında yükselirken yıllık bazda üretici enflasyonu yüzde 43,08 düzeyine ulaştı. 12 aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 41,54 olarak belirlendi.
Aylık artış oranının en yüksek olduğu ana grup yüzde 7.43 oranıyla su ürünleri olurken, yıllık bazda zirveye yüzde 70,50 ÜFE artışıyla tek yıllık bitkisel ürünler yerleşti. Alt gruplar incelendiğinde “sebze, kavun-karpuz ile kök, yumrular” grubu, yıllık yüzde 113,35’lik rekor bir artış gösterdi. Onu yüzde 42,62’yle tahıllar, baklagiller, yağlı tohumlar izledi.