Depozito sistemi anaparadı büyüttü, toplayıcıyı eritti!

Evrensel’den Dicle Sezen Öz’ün aktardığı bilgilere göre, Türkiye’nin Plastik Ambalaj Depozito İade Sistemi (DOA), sanayi devleri için ucuz ham madde kaynağı oluştururken yüz binlerce sokak çalışanını kazançsız bıraktı. Ülke genelinde uygulamaya konulan iade makineleri, kirli atık temizleme yükünü ortadan kaldırarak küresel markalara iş yapan dev şirketlerin giderlerini gözle görülür biçimde düşürdü. Sokaklardan toplanan plastik atıklara ek olarak Avrupa’dan getirilen çöplerle yürütülen geri dönüşüm iş kolu, depozito uygulamasıyla yeni bir boyut kazandı. Yurttaşların tek tek makineye koyduğu temiz pet şişeler, ayıklama ile kırma maliyetlerini yarı yarıya azalttı. Ham madde girdilerinde yüzde 35’e varan tasarruf sağlayan bu süreç; Ecosan, Saytek, Dogapet gibi işleme merkezlerinden geçerek Bakcycle, Ravago, Gama Recycle gibi sanayi devlerine ulaştırılıyor. Elde edilen ikincil ürünler ise Coca-Cola, Unilever, H&M, Zara, Nike benzeri uluslararası markaların üretimine aktarılıyor. Kamusal kaynakların aktarıldığı otomat sağlama ihalelerinde yaklaşık 1 milyar liralık sözleşmeler imzalandı. Bu tutarın 399,4 milyon lirasını alan ÜÇGE öbeğine bağlı Revego ilk sırada yer alırken; GDS, Optimum, Kapella, ACO, RVM Systems gibi kuruluşlar da yüksek bedelli işler üstlendi. Petrol fiyatlarının tırmanmasıyla sıfır plastik maliyetinin yükseldiği bu ortamda, büyük tesisler kazançlarını artırırken kayıt dışı çalışan 500 bini aşkın sokak toplayıcısının günlük geliri yaklaşık 400 lira azaldı.