0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye hayvancılık sektörü, yem maliyetleri ile ürün satış fiyatları arasında açılan derin makas nedeniyle kritik bir eşikten geçiyor. Süt üreticiliğinin maliyeti karşılamayan taban fiyatlar yüzünden zarar etmesi, besicilerin anaç hayvanlarını kesime göndermesine yol açıyor. Süt ile karkas et fiyatları arasındaki dengesizliği simgeleyen “süt-et paritesinin” bozulması, uzun vadede Türkiye’nin kırmızı et arzını ve hayvancılık altyapısını tehdit ediyor.

Büyükbaş hayvancılık işletmelerindeki bu yapısal sarsıntı, yalnızca bugünün ekonomik krizini değil, yarının gıda güvenliğini de riske atıyor.

Süt-Et paritesi neden bozuldu?

Hayvancılık iktisadında bir kilogram çiğ sütün satış fiyatıyla, bir kilogram karkas etin alım fiyatı arasındaki oran (parite) besiciliğin sürdürülebilirliğini belirler. Uluslararası standartlarda ideal süt-et paritesi 1’e 1,15 ile 1’e 1,20 arasında kabul edilirken Türkiye’de bu denge üretici aleyhine bozuldu.

Paritenin bozulmasını tetikleyen temel unsurlar şunlardır:

Yem Maliyetlerindeki Öngörülemez Artış: Küspe, mısır silajı, yonca ve kesif yem fiyatları döviz kuru ile akaryakıt zamlarına paralel olarak yükselirken süt fiyatları aynı oranda artırılmadı.

Maliyeti Karşılamayan Tavsiye Fiyatlar: Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan tavsiye fiyatlar, enflasyonist baskılar karşısında hızla eridi ve üreticinin eline geçen net gelir birim maliyetin altına düştü.

Et Fiyatlarındaki Suni Baskılama: Tüketici enflasyonunu frenlemek amacıyla ithalata başvurulması, yerli üreticinin etten elde edeceği geliri baskılarken süt üretiminden doğan zararı kapatma imkanını da ortadan kaldırdı.

Anaç hayvan kesimlerinin üretime yansıması

Süt üretiminden zarar eden besici, işletmesini döndürebilmek için elindeki en değerli sermaye olan damızlık (anaç) inekleri kesimhaneye göndermek zorunda kalıyor. Bu durumun sektöre yarattığı yıkıcı etkiler şöyle özetlenebilir:

Üretimi korumak için ivedi çözüm önerileri

Anaç hayvan varlığının korunması ve süt-et paritesinin üretici lehine dengelenmesi, hayvancılıkta dışa bağımlılığın bitmesi için hayati önem taşıyor. Sektör paydaşlarının ve uzmanların dile getirdiği çözüm adımları şunlardır:

Pariteye Bağlı Taban Fiyat: Çiğ süt fiyatının, bir kilogram yem maliyetine oranla en az 1,5 parite esasına göre otomatik olarak güncellenmesi sağlanmalıdır.

Anaç Sığır Koruma Primi: Damızlık hayvanların kesime gitmesini önlemek amacıyla doğrudan anaç hayvan başına ödenen desteklemeler güncel maliyetlere göre artırılmalıdır.

Kaba Yem Üretim Desteği: Besiciliğin en büyük gider kalemi olan kaba yemin (yonca, silajlık mısır) üretimi için meraların ıslahı ile gübre-tohum destekleri ivedilikle hayata geçirilmelidir.

TariminSesi.Com.Tr internet sitesinde yayınlanan içerikleri kaynak göstererek alabilirsiniz.