Kanatlı hayvancılık alanında görülen Enfeksiyöz Bronşitis (IBV), tavukların solunum yollarının yanında gelecekteki et ile yumurta üretimini de olumsuz etkiliyor. Hastalık özellikle küçük yaşlarda geçirildiğinde hayvanların üreme organlarında onarılması güç hasarlar bırakıyor.
Görünüşte sağlıklı sürülerde verim kaybı
Fatro & Güneşli Hayvan Sağlığı Genel Müdür Yardımcısı Veteriner Hekim Ümit Cem Aksoy, hastalığın uzun dönemli sonuçlarına dikkat çekti. Genç dönemde bu hastalığı atlatan tavukların büyüdüklerinde yem tüketmeyi sürdürdüğünü belirten Aksoy, dışarıdan bakıldığında verimli görünen bu hayvanların beklenen ölçüde yumurta ile döllülük sağlayamadığını söyledi.
Türkiye göç yolları üzerinde yer alıyor
Ülkemizin kıtalar arası kuş göç yollarının kesişim noktasında bulunması ile yüksek kümes yoğunluğu, hastalık etkeninin sahadaki yayılımını artırıyor. Veteriner Hekim Aksoy, sahada yaygın bilinen Mass ile 793/B tiplerinin dışında doğrudan üreme kanalları ile böbreklere zarar veren D274, IS/1494 benzeri türlerin de kümeslerdeki sürüleri tehdit ettiğini vurguladı.

Üreme organlarında kalıcı hasar
IBV’nin özellikle uzun ömürlü yumurtacı ve damızlık sürülerde ciddi ekonomik kayıplara neden olduğunu ifade eden Aksoy, şunları söyledi:
“Virüsün üreme kanallarına olan yüksek afinitesi, özellikle yaşamın ilk haftalarındaki genç yarkalara bulaştığında üreme organlarının gelişimini tamamen durdurabiliyor veya kalıcı olarak kistleştirebiliyor. Bu hayvanlar ergin döneme ulaştıklarında yem tüketmeye devam eder, dış görünüş olarak verimli kanatlılar gibi görünür ancak asla istenen düzeyde yumurta ve döllülük üretemezler.
Bu enfeksiyonlar yumurta pikinin yakalanamamasına, iç kalite kaybına, şekilsiz ve yumuşak kabuklu yumurta oluşumuna, dölsüzlük ve çıkım problemlerine neden olarak işletme verimini olumsuz etkiliyor.

Savunmayı çökertiyor
Solunum sisteminin yerel savunma mekanizması olan siliyaların virüs tarafından tahrip edilmesi, kümes amonyağı ve tozla birleştiğinde savunmayı tamamen çökertiyor. Başta E. coli olmak üzere fırsatçı bakterilerin hava keselerine yerleşmesiyle kronikleşen klinik tablo, yemden yararlanma oranını (FCR) ağır şekilde bozuyor, canlı ağırlık artışını durduruyor ve kesimhanede yüksek karkas reddiyle sonuçlanıyor.
‘Aşılamaya ilk günden başlamalı’
Değişken ve agresif saha baskısına karşı koruma duvarının henüz kümes ortamına girmeden, civcivlerin kuluçkahaneden çıktığı ilk gün (0-1. gün) canlı aşılarla başlatılması zorunlu. Erken dönemde solunum lokal bağışıklık hücrelerini uyarmak, sahada karşılaşılabilecek erken enfeksiyonlara ve buna bağlı şekillenecek ‘yalancı yumurtacı’ riskine karşı tek geçerli sigorta.
Yetiştirme döneminde ve yumurta pik periyodunda en yüksek humoral, yani sistemik antikor bağışıklığının kesintisiz olarak sağlanması gerekiyor. Erken dönemde güçlü bir humoral bağışıklık tabanı oluşturulmadığı takdirde sürü, yumurtaya girdiğinde ve fizyolojik stresin en üst seviyeye ulaştığı pik döneminde saha varyantlarına karşı savunmasız kalıyor. Pik döneminde yaşanacak bir bağışıklık düşüşü, tüm üretim ömrü boyunca sürecek kalıcı bir verim kaybetme riski anlamına geliyor. Bu nedenle yetiştirme periyodu boyunca yapılacak stratejik inaktif aşılamalar, dolaşımdaki antikor seviyesini zirveye çıkararak kanatlı sürülerimizi uzun yaşamları boyunca koruma altına alıyor.

Üç suşlu aşılama konsepti
Yetiştiricilerimize sunduğumuz yenilikçi koruyucu konsept, inaktif aşı kombinasyonlarında IBV’nin en stratejik üç suşunu, Mass, D274 ve D1466’yı bir arada barındırıyor. Bu üçlü suş kombinasyonu, sahadaki çapraz varyant baskılarına karşı en geniş antikor spektrumunu uyarıyor. Hem solunum sistemi hücrelerinin tahribatını azaltıyor hem de reprodüktif organ hasarlarına neden olan patojen IBV suşlarını nötralize ederek klinik tablonun önüne geçiyor.
İki aşamadan oluşuyor
İlk inaktif IBV aşısını yetiştirme döneminin ilk haftalarında veya ortalarında uyguluyoruz. Bu dozla sürüde çok erken yaşta güçlü bir humoral bağışıklık temeli atıyoruz. İkinci inaktif aşıyı ise kümes transferi döneminde uygulayarak bağışıklık hafızasını zirveye taşıyoruz.
Bu çift doz inaktif aşı uygulaması sayesinde uzun ömürlü sürülerde, özellikle riskli olan yumurta pik döneminde tamamen oturmuş, homojen ve kırılması son derece zor, güçlü bir bağışıklık tablosu elde ediyoruz. Sahada olgunlaştırdığımız bu protokolün ve üçlü suş kombinasyonunun sonuçlarını bugün hem Türkiye hem de dünya kanatlı endüstrisinin hizmetine sunuyoruz.”
YAZARLAR
16 Kasım 2026YAZARLAR
16 Kasım 2026YAZARLAR
16 Kasım 2026ETKİNLİK
16 Kasım 2026GÜNDEM
16 Kasım 2026GÜNDEM
16 Kasım 2026GÜNDEM
16 Kasım 2026