Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili, TBMM Tarım, Orman İle Köyişleri Komisyonu ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, ürün alım fiyatlarının düşüklüğünü meclis gündemine taşıdı. TBMM KİT Komisyonu toplantısında Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürüne seslenen Gürer, açıklanan alım tutarlarının çiftçiyi korumaktan uzak olduğunu vurguladı.
Komisyon görüşmeleri sırasında kurumun çalışmalarını değerlendiren Gürer, örnek olarak dış satım ürünü olan kuru üzüm için belirlenen fiyatları gösterdi. TMO Genel Müdürü ise yöneltilen sorulara verdiği yazılı yanıtta, belirlenen alım tutarlarını savunarak üreticilerin durumdan hoşnut olduğunu öne sürdü.
“Girdi giderlerinin altında fiyatla üretici korunamaz”
TMO Genel Müdürünün 9 numara kuru üzüm için 95 lira, 10 numara kuru üzüm için 100 lira alım fiyatı açıklandığını belirtip üreticilerin bu rakamlardan hoşnut olduğunu söylemesine Ömer Fethi Gürer sert tepki gösterdi. Açıklanan fiyatların üretim giderlerini bile karşılamadığını belirten Gürer, şu soruları yöneltti:
“Girdi giderlerinin altında fiyat vererek üreticiyi nasıl koruyacaksınız? Geçen yılın altında bir fiyatla üzüm satan üretici nasıl ayakta kalacak? Girdi giderlerinin yanında çiftçinin kendi emeği, ödediği faiz, tarla kirası, gelecek yılın üretim gideri ne olacak?”
“Verilen yanıt ekonomik sıkıntıları ortadan kaldırmıyor”
TMO yönetiminin gönderdiği yazılı açıklamanın sahadaki acı gerçekleri yansıtmadığını dile getiren CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçinin giderek artan borç yükü altında ezildiğine dikkat çekti. Gürer, bu tür yanıtların üreticinin yaşadığı geçim ile üretim sorunlarını ortadan kaldırmadığını belirterek, tarımsal destekleme ile alım politikalarının çiftçinin emeğini koruyacak biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
CHP’li Ömer Fethi Gürer, şunları söyledi:
“TMO Genel Müdürü, 2026 yılında çekirdeksiz kuru üzüm piyasa fiyatlarının kilogram başına 60 liraya kadar düştüğünü, bunun üzerine müdahale alımı yapıldığını, 10 numara kuru üzüm için 100 lira, 9 numara kuru üzüm için 95 lira fiyat açıklandığını söylüyor. Ayrıca bu alımların üreticilerde memnuniyet oluşturduğunu ifade ediyor. Üreticinin maliyetini karşılamayan bir fiyatla nasıl memnuniyet sağlanacak? Üreticinin kilogram başına girdi maliyeti dikkate alındığında üretici kâr sağlayamıyor. Bu parayla üretici nasıl geçinecek, borcunu nasıl ödeyecek, gelecek yıl yeniden üretime nasıl hazırlanacak
Bir tarafta üretim maliyetleri artıyor, diğer tarafta üreticinin sattığı ürünün fiyatı geriliyor. Mazot, gübre, ilaç, işçilik, sulama ve nakliye giderleri sürekli yükseliyor. Üretici bütün bu masrafları karşılamak için borçlanıyor, faiz ödüyor, arazi kiralıyorsa kira ödüyor. Ürünü sattığında ise yaptığı masrafı karşılayıp karşılayamadığı belirsiz. Tarımda, uygulamada üreticiyi koruyacak bir fiyat politikası ortaya konulamıyor. Çiftçinin karşı karşıya kaldığı tablo budur.
“Kuru üzüm alım fiyatı düşük kaldı”
Kilogram maliyeti 90 liranın üzerinde olan kuru üzümde üreticinin kâr edebilmesi, ailesinin geçimini sağlayabilmesi ve gelecek yıl yeniden üretim yapabilmesi için maliyetin üzerinde bir fiyat oluşması gerekiyor. Üreticinin beklentisi, maliyetin üzerine yüzde 25 kâr payı ve yüzde 30 insanca yaşam payı eklenerek kilogram başına alım fiyatı uygulanmasıdır. TMO’nun 95 liralık alım fiyatı bu beklentinin çok gerisinde kalıyor. 10 numara üzüm için açıklanan 100 lira da üreticinin geçimini sağlayacak bir fiyat düzeyini ortaya koymuyor.
2024 yılında TMO, 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 lira alım fiyatı açıkladı. 2025 yılında TARİŞ’in açıkladığı referans fiyat da 120 lira oldu. Ancak üreticinin girdi maliyetleri aynı yerde durmadı. Mazot fiyatı 2026 yılında 55 liradan başlayarak 83 liraya kadar çıktı. Şaraplık yaş üzümün alım fiyatı geçen yıl 16-18 lira düzeyindeyken bu yıl 11 liraya kadar geriledi. Üretici daha fazla masraf yapıyor ama ürününü daha düşük fiyatla satmak zorunda kalıyor. Bu koşullarda bağcılık nasıl sürdürülecek
“Üretim artıyor ama üreticinin geliri artmıyor”
Türkiye, dünya kuru üzüm ihracatının yaklaşık yüzde 30-35’ini karşılıyor. Böyle önemli bir üründe üreticinin fiyat karşısında korunması gerekir. Ancak üretim miktarının artması, üreticinin daha fazla kazanması anlamına gelmiyor. Rekolte yükseliyor, ürün ortaya çıkıyor ama piyasada fiyat düşüyor. Üretici ürününü satmak için beklediğinde fiyat daha da gerileyebiliyor. Ürününü satmak zorunda kaldığında ise maliyetini bile karşılayamıyor. Üretici bu nedenle her sezon biraz daha borçlanıyor.
TMO Genel Müdürü, 2017 yılından bu yana çeşitli yıllarda yedi kez çekirdeksiz kuru üzüm alımıyla görevlendirildiklerini ifade ediyor. Ancak önemli olan kaç kez alım yapıldığı değil, bu alımların üreticinin gelirine ve piyasadaki fiyat istikrarına nasıl yansıdığıdır. TMO’nun piyasaya müdahalesi, üreticinin ürününü değerinde satmasını sağlamalıdır. Üreticiyi korumak yalnızca alım fiyatı açıklamakla olmaz. Açıklanan fiyat üreticinin maliyetini, emeğini ve geçimini karşılamalıdır.”
YAZARLAR
18 Kasım 2026YAZARLAR
18 Kasım 2026YAZARLAR
18 Kasım 2026ETKİNLİK
18 Kasım 2026GÜNDEM
18 Kasım 2026GÜNDEM
18 Kasım 2026GÜNDEM
18 Kasım 2026